અમર શહીદ વીર મહેન્દ્ર ગોપ (યાદવ/આહીર)
ભારતનો ઈતિહાસ એવા વીરોની ગાથાથી ભરેલો છે કે જેમણે દેશની આઝાદી માટે ફાંસી પર ચુંબન કર્યું, ,અમે તમને આજે એક આવા બહાદુર યોદ્ધાની શૌર્ય ગાથા જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ, તેનું નામ છે. બહાદુર યોદ્ધા મહેન્દ્ર ગોપ, મહેન્દ્ર ગોપ અંગ્રેજ શાસન સામે લડ્યા, તેમણે અંગ્રેજોના નાકપર દમ કરી રાખ્યા તું.1857ની ક્રાંતિમાં જગદીશપુર બિહારમાં બાબુ કુંવર સિંહે એ જે આગ જગાડી હતી તેને મહેન્દ્ર ગોપ દ્વારા 1942માં બાંકા બિહારમાં ફરી સળગાવવામાં આવી હતી, મહેન્દ્ર ગોપનો જન્મ 15 ઓગસ્ટ 1912ના રોજ થયો હતો, જે હાલના બિહાર, ભાગલપુરના બાંકા રામપુરામાં એક યાદવ જમીનદાર પરિવારમાં થયું. તેમના પિતાનું નામ રાય બહાદુર રામ સહાય ખિરહરી અને માતાનું નામ સત્યવતી દેવી હતું, તેમના પિતા રામપુરાની જાગીરદારી ધરાવતા હતા. મહેન્દ્ર ગોપ વિશે એવું કહેવાય છે કે તેઓ ભાગલપુરના પ્રખ્યાત યાદવ લોકદેવતા કારુના ખીરિહર ના વસંજો હતા જે મથુરાથી હતા અને ભગવાન શ્રી કૃષ્ણના વંશજો હતા.
મહેન્દ્ર ગોપ એક મહાન ઘોડા પ્રેમી હતા, તેઓ એક સારા ઘોડેસવાર અને કુશળ યોદ્ધા હતા. તે દિવસોમાં દેશ અંગ્રેજોની ગુલામીથી ત્રસ્ત હતો, મહેન્દ્ર ગોપના બાળપણમાં તેમની સાથે બનેલી એક ઘટનાએ તેમને બળવાખોર બનાવી દીધા હતા.
તેની છાતીમાં ક્રાંતિની અગ્નિ પ્રજ્વલિત હતી. એક વખત નાના મહેન્દ્ર ગોપા તેના ઘોડા પર ફૂલીદુમર માતા કાલિકાના મંદિરની પૂજા કરવા માટે જઈ રહ્યો હતો ત્યારે તેની સામે આવી ગોરા સૈનિકો સાથે થયું અને ગોરા સૈનિકોએ તેમને અંગ્રેજીમાં પૂછવાનું શરૂ કર્યું અને નમીને સલામ કરવા કહ્યું, ભાષાકીય સમસ્યાને કારણે, અંગ્રેજોને જવાબ ન આપવાને કારણે અને નમીને, તેઓએ છોકરા મહેન્દ્ર ગોપને ખૂબ માર માર્યો અને તે દિવસથી. મહેન્દ્ર ગોપ ભારત માતાને અંગ્રેજોની સાંકળોમાંથી મુક્ત કરવા મક્કમ થઈ ગયા. અંગ્રેજો સામે બળવો કરવા બદલ મહેન્દ્ર ગોપ ઘણી વખત જેલમાં ગયા હતા અને દરેક વખતે તેણે અંગ્રેજોની આંખ માં ધૂલ જોકી નીકળી જતા.
હવે બાંકાની ભૂમિ પર મહેન્દ્ર ગોપનો ઉદય થયો હતો, મહેન્દ્ર ગોપ દરરોજ પોતાના ઘોડા પર બેસીને 2-4 ગોરા સૈનિકોની ગરદન કાપીને માતા કાલીના ચરણોમાં અર્પણ કરતા હતા. પ્રદમુન સિંહ, સિલ્ધર સિંહ, બેરાસી યાદવ, રાધેશ્યામ પાઠક વગેરે જેવા સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓની મદદથી ભાગલપુર અને બાંકા કાર્યક્ષેત્ર બનાવીને, બેલ્હાર પોલીસ સ્ટેશન સળગાવી, સૈનિકોની હત્યા, પસરહા રેલવે સ્ટેશન પર લૂંટફાટ અને રેલ્વે સ્ટેશનને સળગાવી દેવામાં આવ્યું. દેશદ્રોહીઓને મારવા માટે વપરાયેલ, મહેન્દ્ર ગોપ તેના સહયોગીઓ અને પોલીસ બાતમીદારો અને કેસના સાક્ષીઓનું અપહરણ કરતા અને તેની હત્યા કરતા . જ્યારે ગોપની આ ક્રિયાએ સાથીઓને મદદ કરી, ત્યારે બ્રિટિશ સરકાર ગભરાઈ ગઈ.
અંગ્રેજોએ મહેન્દ્ર ગોપ સામે ખાસ ઝુંબેશ ચલાવી અને તેને પકડવા માટે ગોરખા બટાલિયા ફોર્સ તેની પાછળ રાખી આમ છતાં તેમણે અંગ્રેજો સામે લડવાનું ચાલુ રાખ્યું. કહેવાય છે કે શહીદ મહેન્દ્ર ગોપના ઘોડાની ટોચથી અંગ્રેજો ડરતા હતા. બાંકાના દરેક નાના-મોટા પર્વત કોઈને કોઈ ક્રાંતિકારી પક્ષનું આશ્રય રહ્યા છે. જ્યાં ફિરંગી સૈનિકો તેમની શોધમાં નાનીને યાદ કરતા હતા. ફૂલીદુમરના નાધા પર્વતની વાર્તા પણ ખૂબ ઐતિહાસિક રહી છે. મહેન્દ્ર ગોપ, શ્રીગોપા, સેનાની શ્રીધર સિંહની આગેવાની હેઠળ સેંકડો ક્રાંતિકારીઓનું આ મુખ્ય નિવાસસ્થાન હતું
19 સપ્ટેમ્બર 1942 ના રોજ, ઘોરી સરકારે, આ વખતે 6 હજારની સફેદ સેના સાથે, રામપુરા ગામ પર હુમલો કર્યો.
જ્યાં મહેન્દ્ર ગોપ અને તેની 500 થી વધુ ક્રાંતિકારી સેનાએ ઘોરી સૈન્ય સાથે જોરદાર લડત આપી, જેમાં 3 હજારથી વધુ અંગ્રેજ સૈનિકો માર્યા ગયા. તો એબા જુ મહેન્દ્ર ગોપની સેનાને પણ ભારે નુકસાન થયું, તેના સાથી ઘાયલ મહેન્દ્ર ગોપને નાધાના પહાડો પર લઈ ગયા, જ્યાંથી તેઓએ ગેરિલા યુદ્ધ ચાલુ રાખ્યું, અંગ્રેજ સરકારે મહેન્દ્ર ગોપની જમીન હડપ કરી. અને રામપુરાની સામાન્ય જનતા સામે તેની માતા સત્યવતી અને તેની પત્ની અને અન્ય ક્રાંતિકારીઓને ગોળી મારી, પરંતુ મહેન્દ્ર ગોપની પુત્રી અંગ્રેજોને ફસાવીને ભાગી ગઈ હતી. ગોપે ગુપ્ત રીતે તેની પુત્રી ગીતાના લગ્ન કૌરિયા ગામના એક યાદવ ક્રાંતિકારી સાથે કરાવ્યા.
રામપુરાવાસીઓ પણ શહીદ મહેન્દ્ર ગોપ પર વિશ્વાસ કરતા હતા, તેઓએ પોતાની કમાયેલી રકમ મહેન્દ્ર ગોપની સામે મૂકી હતી, રામપુરાવાસીઓનો આ પ્રેમ જોઈને મહેન્દ્ર ગોપની આંખમાં પાણી આવી ગયું હતું અને મહેન્દ્ર ગોપે ફરીથી આ પૈસા સાથે ક્રાંતિકારીઓને રાત્રે પોલીસ સ્ટેશનમાં ભેગા કર્યા હતા. અંગ્રેજી સૈન્યના ઠેકાણાઓ પર હુમલો કરવાનું શરૂ કર્યું,અંગ્રેજોથી જાણે પોપટ ઊડી ગયા હોય તેમ મહેન્દ્ર ગોપે પોતાનો પ્રદેશ સ્વતંત્ર જાહેર કર્યો હતો, આ ઘટનાનો પડઘો ઈંગ્લેન્ડના દરબાર સુધી પડયો, આ વખતે મોટી સેના સાથે વાઈસરોયે બાંકા પર હુમલો કર્યો, અંગ્રેજી સેના તોપોથી સજ્જ થઈ ગઈ,ત્યાં એક ભયંકર રક્તપાત હયુ,મહેન્દ્ર ગોપના અન્ય તમામ ક્રાંતિકારી સાથીદારો માર્યા ગયા હતા, ઘાયલ મહેન્દ્ર ગોપ આઝાદીની જ્યોત સાથે નાધા પહાડીઓમાં છુપાઈ ગયા હતા.
પરંતુ જ્યાં અંગ્રેજી સરકાર ચૂપ હતી ત્યાં મહેન્દ્ર ગોપ વિશે માહિતી આપનાર વ્યક્તિને પોલીસની નોકરી જાહેર કરવામાં આવી હતી અને હજારો રૂપિયાનું ઈનામ હતું. ઘોરી સરકાર, આ દરમિયાન મહેન્દ્ર ગોપને મેલેરિયા થયો હતો, અંગ્રેજ સૈન્યએ નાધા ટેકરી પર શોધખોળ શરૂ કરી હતી, ટોપોમાંથી ટેકરીઓ પર વિસ્ફોટ શરૂ થયા હતા, ગંભીર રીતે બીમાર મહેન્દ્ર ગોપે આદિવાસી કારુ માંઝીમાં આશરો લીધો હતો, પરંતુ મહેન્દ્ર ગોપના પિતરાઈ ભાઈ માધો ગોપ. અંગ્રેજોની લાલચમાં આવીને તેણે મહેન્દ્ર ગોપનું સરનામું કહ્યું, મહેન્દ્ર ગોપ બીમાર હાલતમાં ધોધ પાસે એક પથ્થર પર પટકી પટકી ને તેમના ગદાર પિતરાય ભાઈ માધો ગોપને માર્યો,
8 સપ્ટેમ્બર, 1944ના રોજ, મહેન્દ્ર ગોપને ચારે બાજુથી બ્રિટિશ સેનાએ ઘેરી લીધો અને મહેન્દ્ર ગોપને બચાવવા માટે અંગ્રેજો સામે શ્રીધર સિંહ અને તિલકા માંઝીની લડ્યા, પરંતુ તેઓ પણ માર્યા ગયા,મહેન્દ્ર ગોપને ભાગલપુરમાં 60 દિવસ સુધી કેદ કરવામાં આવ્યો, જેલમાં એક અંગ્રેજ અધિકારી દ્વારા મહેન્દ્ર ગોપનું અપમાન કરવામાં આવ્યું, પછી મહેન્દ્ર ગોપે તે અંગ્રેજ અધિકારીને હાથ સાંકળથી બાંધીને મારી નાખ્યા, બિહારના પ્રખ્યાત નેતા બાબુ રાજેન્દ્ર પ્રસાદે તેમને બચાવવા માટે ઘણા પ્રયત્નો કર્યા. મહેન્દ્ર ગોપ બચાવવા માટે ગાંધીજીને ને તે વખતની કોંગ્રેસ પાર્ટી ને ઘણા પત્રો લખ્યા પણ તે ઓ મહેન્દ્ર ગોપ ને બચાવવા માટે આગળ આવ્યા નહિ ને તેઓ ગોરી સરકાર સાથે મળી ને મહેન્દ્ર ગોપ ને દેશનું દુશ્મન જાહેર કરી તેમની મૃત્યુ ની સજા ની માગ કરી હતી.
13 સપ્ટેમ્બર 1945ના રોજ તેમને સેન્ટ્રલ જેલ ભાગલપુરમાં ફાંસી આપવામાં આવી હતી, મહેન્દ્ર ગોપની ફાંસી પર આખા બિહારમાં જબરદસ્ત ક્રાંતિની જ્યોત જાગી હતી. મહેન્દ્ર ગોપનો જન્મ 15 ઓગસ્ટ 1912ના રોજ થયો હતો, 15 ઓગસ્ટ 1947ના રોજ દેશ પણ આઝાદ થયો હતો.
મહેન્દ્ર ગોપજીના નામે ઘણા કોલેજ પાર્ક અને પુલ બનાવવામાં આવ્યા છે, છતાં ભારત અને બિહાર સરકાર અમર શહીદ મહેન્દ્ર ગોપને જોઈએ તેટલું સન્માન આપી શકી નથી. મહેન્દ્ર ગોપે આઝાદી માટે તેમનું બધુજ કુરબાન કરી નાખયું.
જય મુરલીધર જય યદુકુળ
